|
Илоҳий жазолар (4): Сопол ва оловли тошлар
Хатиб: Шайх Иброҳим ибн Муҳаммад Ҳақийл
Мутаржим: Абу Жаъфар ал–Бухорий
Асл сарлавҳа: العقوبات الربانية 4 العقوبة بحاصب النار
Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм
Қудратли ва Қаҳҳор, Азиз ва Мутакаббир бўлган Аллоҳга ҳамду санолар бўлсинки, Унинг қудрати олдида бирон нарса қарши тура олмайди, кучининг қудратини бирон куч қайтара олмайди. У хоҳлаган нарса бўлиб, хоҳламаган нарса бўлмайди. Биз Унга яратгани ва ҳидоятлагани учун ҳамдлар айтиб, берган ва етарли қилган барча нарсаси учун шукроналар келтирамиз. Мен: «Ягона шериксиз Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ, У бандаларига Ўзини эслатадиган ва азобларидан қўрқитадиган мўъжизаларини кўрсатиб туриши»га гувоҳлик бераман:
﴿وَمَا نُرْسِلُ بِالآَيَاتِ إِلَّا تَخْوِيفًا﴾
«Биз мўъжизаларни фақат (бандаларимизни ҳалокатдан) қўрқитиш учунгина юборурмиз» (Исроъ: 59).
Ва: «Муҳаммад ибн Абдуллоҳ Аллоҳнинг бандаси ва расули, Роббиси танлаб олган ва яхшиликларни ато этиб, одамларга:
﴿شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا * وَدَاعِيًا إِلَى الله بِإِذْنِهِ وَسِرَاجًا مُنِيرًا﴾
«(Қиёмат кунида барча умматлар устида) гувоҳлик бергувчи, (мўминларга жаннат ҳақида) хушхабар элтгувчи ва (кофирларни дўзах азобидан) огоҳлантиргувчи ҳамда Аллоҳнинг изни-иродаси билан У зотга (яъни Унинг динига) даъват қилгувчи ва (Ҳақ йўлини кўрсатгувчи) нурли чироқ» (Аҳзоб: 45, 46) ҳолатида элчи қилиб юборган Зот экани»га гувоҳлик бераман.
Аллоҳ таоло Пайғамбаримизга, Унинг оиласи, саҳобалари ва Унга яхшилик билан Қиёматгача издош бўлганларга салавоту саомлар йўлласин.
Ҳой одамлар, ўзимга ва сизларга Аллоҳдан тақво қилишни тавсия этаман. Чунки дунё ва охират уқубатларидан Аллоҳнинг бандаларига бўлган раҳмати, уларни афв этиши, уларга эҳсонлар қилиши, Ўзи рози бўлган нарсаларга муваффақ айлаши, ғазабини келтирадиган нарсалардан йироқ туриш билангина қутилиш мумкин. Буларни эса тақвогина бир жойга тўплай олади. Бу нажот – дунё ва охиратдаги шахслар ва бандаларнинг нажотидир:
﴿وَيُنَجِّي اللهُ الَّذِينَ اتَّقَوْا بِمَفَازَتِهِمْ لَا يَمَسُّهُمُ السُّوءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ﴾
«Аллоҳ, тақво қилган зотларни (жаннатга) эришганлари сабабли (жаҳаннам азобидан) қутқарур ва уларга бирон ёмонлик ҳам етмас ва улар ғамгин ҳам бўлмаслар» (Зумар: 61).
Ҳой одамлар, Аллоҳ таолонинг бандалари устидан жорий қилган ўзгармас одат ва қонуниятлари бордир. Аллоҳ таоло уларни ўзининг Қуръон Каримида ибрат оладиганлар учун баён қилиб қўйган:
﴿قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌ فَسِيرُوا فِي الأَرْضِ فَانْظُروا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ المُكَذِّبِينَ﴾
«Сизлардан илгари ҳам кўп йўллар — тажрибалар ўтгандир. Бас, Ерда айланиб юриб, Аллоҳнинг динини ёлғон деганларнинг оқибатлари қандай бўлганини бир кўринглар» (Оли Имрон: 137).
Қурайш қабиласи Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам қарши бўлиб, Уни ёлғончи деган ва издошларини азоблаган пайтда, Аллоҳ таоло ўтмиш халқларда жорий қилган суннатлари – қонуниятларидан огоҳлантириб шундай деди:
﴿فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا سُنَّةَ الأَوَّلِينَ فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ الله تَبْدِيلًا وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ الله تَحْوِيلًا﴾
«Бас улар фақат аввалгиларнинг суннатларига (яъни кўргуликларига) кўз тутмоқдалар, холос (яъни уларнинг ҳам бошларига аввалги динсизларнинг куни тушар). Бас сиз ҳаргиз Аллоҳ суннати-қонунининг ўзгарганини кўрмассиз ва ҳаргиз Аллоҳ суннатининг айланганини (яъни азобга мустаҳиқ бўлган кимсалар қолиб, ўзгалар азобланганини) кўрмассиз» (Фотир: 43).
Қуръон Карим гуноҳкорлар йўли ва уларнинг оқибатларидан огоҳлантириш, уларнинг бошларига келган дунё уқубатлари ҳамда охиратдаги азоблар яна ҳам қаттиқ ва мангу эканини баён қилиш билан тўлиб тошган. Бандалар азоб юборилган халқлар ҳақидаги оятларни тиловат қилар эканлар, бу оятлар хавф ва хатарга олиб борадиган нарсаларни эслатиш нуқтаи назаридан кифоядир:
﴿وَكَمْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَاهَا فَجَاءَهَا بَأْسُنَا بَيَاتًا أَوْ هُمْ قَائِلُونَ﴾
«(Бизнинг амримизга итоат қилмаган) қанчадан-қанча қишлоқни ҳалок қилдик — бас, уларга азобимиз тун уйқусида ёки туш уйқусида (яъни кундузи) келди» (Аъроф: 4);
﴿وَكَمْ قَصَمْنَا مِنْ قَرْيَةٍ كَانَتْ ظَالِمَةً وَأَنْشَأْنَا بَعْدَهَا قَوْمًا آَخَرِينَ﴾
«Қанча золим-кофир бўлган қишлоқ-шаҳарларнинг (аҳлини) ҳалок қилдик ва уларнинг ортидан (бутунлай) бошқа қавм-авлодни вужудга келтирдик» (Анбиё: 11);
﴿وَكَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ هِيَ أَشَدُّ قُوَّةً مِنْ قَرْيَتِكَ الَّتِي أَخْرَجَتْكَ أَهْلَكْنَاهُمْ فَلَا نَاصِرَ لَهُمْ﴾
«(Эй Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам), сизни ҳайдаб чиқарган қишлоқ (яъни Макка аҳли)дан кўра (аҳолиси) кучли-қувватлироқ бўлган қанчадан-қанча қишлоқни ҳалок қилганмиз. Бас, улар учун бирон ёрдамчи бўлмаган» (Муҳаммад: 13);
﴿وَكَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّهَا وَرُسُلِهِ فَحَاسَبْنَاهَا حِسَابًا شَدِيدًا وَعَذَّبْنَاهَا عَذَابًا نُكْرًا﴾
«Қанчадан-қанча қишлоқ-шаҳарлар борки, ўз Парвардигорлари ва Унинг пайғамбарлари амридан бош тортгандирлар, бас, Биз улардан қаттиқ ҳисоб-китоб олганмиз ва ёмон азоб билан азоблаганмиз» (Талоқ: 8).
Улар ҳам бизлардек бепарво бўлиб, биз бўлишини кутмаганимиздек, содир бўлишини тасаввур қилмас эдилар. Улар ичида мункар ишларни ёйиб ошкора қилган, насиҳат қилганларга эса душманларча муносабатда бўлган, ҳалок бўлгунларича кундан кунга ҳадларидан ошиб, Аллоҳнинг йўлидан узоқлашган одамлар бор эди. Бу мункарларнинг барчаси бугунги кундаги мусулмонлар жамиятида содир бўлмоқда. Аллоҳ таолодан ўтмиш халқларни ҳалокатга учратганидек бизларни ҳам азобламаслигини тилаймиз!
У азобланган халқлар ичида Лут алайҳиссолату вассаломнинг қавми ҳам бор эди. Аллоҳ таоло уларнинг қиссаларини Қуръон Каримнинг тўққизта сурасида баён қилди. У сураларда Лут қавмининг инсоният ўртасида пайдо қилган ширк ва мункарларини эслатди:
﴿وَلُوطًا إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ أَتَأْتُونَ الفَاحِشَةَ مَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ أَحَدٍ مِنَ العَالَمِينَ • إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِنْ دُونِ النِّسَاءِ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ مُسْرِفُونَ﴾
«Лут (пайғамбар) ўз қавмига: «Шундай бузуқлик қиласизларми? Ахир сизлардан илгари бутун оламлардан бирон кимса бундай қилмаган эдику?! (Наҳотки) сизлар хотинларингизни қўйиб, нафсингизни қондириш учун эркакларга борсангиз?! Йўқ, сизлар ҳаддан ошувчи қавмдирсиз», деганини эсланг!» (Аъроф: 80, 81).
Аллоҳ таоло уларнинг қилган мункарларини «исроф» деб атади. Чунки улар ширк келтириш ва фаҳш ишлар билан исроф қилган эдилар. Улар фаҳшни халққа ошкора қилиш билан исрофга қўл урдилар:
﴿أَئِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجَالَ وَتَقْطَعُونَ السَّبِيلَ وَتَأْتُونَ فِي نَادِيكُمُ المُنْكَرَ﴾
«(Лутнинг): «Ҳақиқатан сизлар (хотинларингизни қўйиб) эркакларга борурмисизлар; йўлтўсар-қароқчилик қилурмисизлар: мажлисларингизда ёмон ишлар қилурмисизлар?» деганини эсланг» (Анкабут: 29).
Улар эркакларнинг эркаклар билан ўз жинсий этиёжларини қондириш ва хотин-қизларлардан воз кечишни жорий қилишганида, инсониятга қарши катта жиноят қилган эдилар:
﴿أَتَأْتُونَ الذُّكْرَانَ مِنَ العَالَمِينَ • وَتَذَرُونَ مَا خَلَقَ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ عَادُونَ﴾
«Сизлар бутун оламлардан (ажраб) ҳеч бир жон-зот қилмаган ишни қилиб эркакларга яқинлашурмисизлар?! Ва Парвардигорингиз сизлар учун яратган жуфти ҳалолларингизни тарк қилурмисиз?! Йўқ, сизлар ҳаддан ошувчи қавмдирсизлар» (Шуаро: 165, 166).
Роббимиз жалла жалолуҳ уларни «ҳаддан ошувчи қавмлар» дея тавсифлади. Чунки улар ўзларига машруъ қилинган ишлардан машруъ қилинмаган ишларга тажовуз қилиб ўтган, яхши нарсани қўйиб қабоҳатга қўл урган, яхши бўлган нарсани разил ишга алиштирган эдилар. Аллоҳ таоло уларни қуйидаги оятида жиноятчилар дея тавсифлади:
﴿وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَطَرًا فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ المُجْرِمِينَ﴾
«Уларнинг устига даҳшатли ёмғир — тош ёғдирдик. Ана энди жиноятчи — осий қавмнинг оқибати (қисмати) қандай бўлганини кўринг» (Аъроф: 84).
Фаришталар уларнинг диёрига йўл олиб, Аллоҳнинг халили Иброҳим алайҳиссолату вассаломнинг олдига киришган ва Иброҳим алайҳиссалом уларни меҳмон қилган ва кетаётган тарафлари ҳақида сўраганида улар шундай деб жавоб беришган эди:
﴿قَالُوا إِنَّا أُرْسِلْنَا إِلَى قَوْمٍ مُجْرِمِينَ • إِلَّا آَلَ لُوطٍ إِنَّا لَمُنَجُّوهُمْ أَجْمَعِينَ • إِلَّا امْرَأَتَهُ قَدَّرْنَا إِنَّهَا لَمِنَ الغَابِرِينَ﴾
«Улар дедилар: «Бизлар бир жиноятчи қавмга (яъни, Лут қавмига уларни ҳалок килиш учун) юборилганмиз. Лекин биз Лутнинг оиласини тўла-тўкис қутқаргувчидирмиз. Фақат унинг хотинига (нажот йўқдир)». (Чунки) Биз (яъни, Аллоҳ) унинг (азоб-уқубатда) қолгувчилардан бўлишини тақдир қилиб қўйганмиз» (Ҳижр: 58 – 60).
Аллоҳ таоло Лут қавмига бошларига келадиган азоб билан дашном берди:
﴿إِنَّا مُنْزِلُونَ عَلَى أَهْلِ هَذِهِ القَرْيَةِ رِجْزًا مِنَ السَّمَاءِ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ﴾
«Шак-шубҳасиз Биз фосиқ-итоатсиз бўлганлари учун бу қишлоқ ахли устига осмондан азоб-тош ёғдирувчидирмиз» (Анкабут: 34).
Аллоҳ Аллоҳга кофир бўлганлари, пайғамбарларини рад этишгани, шариатига қарши чиқишгани, фитратларини бузишгани, инсониятни ўз ичларида пайдо қилишган энг расво фаҳш билан булғаганлари сабабли, уларнинг бошига энг қаттиқ ва даҳшатли азобни юборди.
Улар фитратга қарши иш қилганлари замон, Аллоҳ улар яшаётган шаҳарнинг кулини кўкка совурди. Ер юзини уларнинг ифлосликлари ва ваболаридан, устларидан ёғилган олов тошлар билан тозалади. Уларнинг зиёнлари қанчалар катта ва бошларига келган азоб қанчалар даҳшатли эди–я! Қуръон Карим бу ҳодисани ўта балоғат ва ўта очиқ шаклда ҳикоя қилиб бердики, уларнинг Қуръондаги қиссаларини ўқиб тафаккур қилган одам, уларнинг бошига келган азобнинг ўз бошига келишидан даҳшатга тушади.
Одамлар ўз тонглари ҳақида яхши фикрда бўлсаларда, Лут қавми тонгда азоб билан қаршилашди. У – машъум тонг эди. Аслида, тонг одамлар тасаввуридаги энг яхши ондир. Чунки, у он – уйқуларининг ниҳояси, фаолликларининг янгиланиши, кундалик ишларининг бошланиш нуқтасидир. Лут қавминининг мана шу вақти энг даҳшатли ҳолатга айланди:
﴿إِنَّ مَوْعِدَهُمُ الصُّبْحُ أَلَيْسَ الصُّبْحُ بِقَرِيبٍ * فَلَمَّا جَاءَ أَمْرُنَا جَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهَا حِجَارَةً مِنْ سِجِّيلٍ مَنْضُودٍ﴾
«(Фаришталар): «... Уларга ваъда қилинган вақт субҳдир. Субҳ яқин эмасми?!»– (дедилар). Энди қачонки Бизнинг фармонимиз (яъни азобимиз) келганида, у жойларни остин-устун қилиб юбордик ва уларнинг (кофирларнинг) устига Парвардигорингиз даргоҳида белгилаб қўйилган сопол тошларни пайдар-пай ёғдирдик»» (Ҳуд: 81, 82). Яъни, сополга ўхшаган оловли тошларни сел каби ёғдирдик ва у уларнинг ўзлари, рафиқалари ва фарзандларини пишириб ташлади. Уларнинг куйиндиси ва куллари чор атрофни босиб кетди. Диёрлари бўм–бўш, ҳеч зоғ учмас бўлди.
Улар, Аллоҳнинг Лут алайҳиссаломга берган ваъдаси туфайли тонгда бутунлай қирилиб кетдилар:
﴿وَقَضَيْنَا إِلَيْهِ ذَلِكَ الأَمْرَ أَنَّ دَابِرَ هَؤُلَاءِ مَقْطُوعٌ مُصْبِحِينَ﴾
«Биз унга (яъни, Лутга) тонг пайтида ана у (кофир қавм)нинг думи қирқилиши — ҳалок бўлиши ҳақидаги мана шу фармонни ваҳий қилдик» (Ҳижр: 66).
Қуёш бу ўлканинг остин–устин бўлиши, сопол тош ва оловлар ёққан бир пайтда сарғайиб, ўз жамоли билан яна порлади:
﴿فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ مُشْرِقِينَ • فَجَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِنْ سِجِّيلٍ • إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآَيَاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ﴾
«... (тўсатдан) тонг пайтида уларни даҳшатли қичқириқ тутди. Бас, Биз у шаҳарни остин-устун қилиб юбордик ва уларнинг устига сополдан бўлган тош ёғдирдик. Албатта, бу (ҳодиса)да фаросатли кишилар учун оят-ибратлар бордир» (Ҳижр: 73, 75).
Азоб омилларидан сақланиб, қадим халқлар бошига келган нарсалардан ибрат оладиган ва Аллоҳни эслайдиган кишилар учун оят–ибратлар бордир:
﴿وَلَقَدْ صَبَّحَهُمْ بُكْرَةً عَذَابٌ مُسْتَقِرٌّ • فَذُوقُوا عَذَابِي وَنُذُرِ﴾
«Ҳақиқатан эрта тонгда уларга барқарор-мангу азоб келди. Энди Менинг азобимни ва огоҳлантиришимни тотиб кўринглар!» (Қамар: 38, 39).
Лут қавмининг ҳикоясидан иймонлари Қуръонни ўқиш, унинг оятларини тафаккур қилиш ва уларга амал қилишга чорлаган мўъминларгина таъсирланадилар. Уларнинг бошига келган азоб манзараларини ўқир, муаррих ва осоршунослар неча асрлар ўтган бўлишига қарамай Лут қавми яшаган жойлар обод бўлмагани ҳақида берган хабарлардан, мўъминларгина ибрат оладилар:
﴿وَلَقَدْ تَرَكْنَا مِنْهَا آَيَةً بَيِّنَةً لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ﴾
«Аниқки Биз ақл юргизадиган қавм учун (ибрат бўлсин, деб) у (қишлоқ)дан оят-нишона қолдиргандирмиз» (Анкабут: 35).
Маккаликлар Шом сари сафарга чиққанлари маҳал, Лут қавмининг қишлоғидан ўтиб боришар эди. Аллоҳ таоло рўпараларида турган азоб осорларини уларга эслатиб шундай деди:
﴿وَإِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِمْ مُصْبِحِينَ * وَبِاللَّيْلِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ﴾
«(Эй Макка ахли,) аниқки, сизлар эртаю кеч уларнинг устидан ўтиб турурсизлар. Ахир ақл юргизмайсизларми (яъни Лутнинг қавми бошига тушган ҳалокат сизларнинг ҳам бошингизга тушиб қолишидан қўрқмайсизларми)?!» (Соффаат: 137, 138).
Ҳа, сопол ва ёғилган тошлар, бу умматнинг бошига ҳам ёғилган, Маккаликлар уларнинг бошига келган бу мусибатни ўз кўзлари билан кўрган эдилар. Бу ҳодиса Муҳамммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам таваллудидан бир оз аввал содир бўлган эди. Араблар бу ҳодисанинг даҳшати ва аҳамияти ҳақида кўп гапиришган ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ўша йили туғилган эди. Ҳолбуки, муаррихлар ҳам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг Фил йилида туғилган эканига қарор қилганлар:
﴿أَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحَابِ الفِيلِ • أَلَمْ يَجْعَلْ كَيْدَهُمْ فِي تَضْلِيلٍ • وَأَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْرًا أَبَابِيلَ • تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ • فَجَعَلَهُمْ كَعَصْفٍ مَأْكُولٍ﴾
«(Эй Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам), Парвардигорингиз фил эгаларини қандай (ҳалок) қилганини кўрмадингизми? У зот уларнинг (Каъбатуллоҳни вайрон қилиш учун қўллаган барча) ҳийла-найрангларини барбод қилмадими? У зот уларнинг устига сополдан бўлган тошларни отадиган тўп-тўп қушларни юбориб. Уларни (қурт-қумурсқалар томонидан) чайнаб ташланган сомон каби (илма-тешик) қилиб юборди!» (Фил сураси: 1 – 5).
Аллоҳ таоло бу умматга Қуръон Каримнинг икки жойида сопол тошлар билан таҳдид қилган. Биринчиси: Исроъ сурасида:
﴿أَفَأَمِنْتُمْ أَنْ يَخْسِفَ بِكُمْ جَانِبَ البَرِّ أَوْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حَاصِبًا ثُمَّ لَا تَجِدُوا لَكُمْ وَكِيلًا﴾
«Ё (Аллоҳ), сизларни қуруқлик томонида ҳам (ерга) юттириб юборишидан, ёхуд устингиздан тош ёғдиришидан, сўнгра ўзларингиз учун бирон вакил — сақловчи тополмай қолиш (ғами)дан хотиржаммисиз?!» (Исроъ: 68), иккинчиси эса Мулк сурасида:
﴿أَمْ أَمِنْتُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ أَنْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حَاصِبًا فَسَتَعْلَمُونَ كَيْفَ نَذِيرِ﴾
«Ёки сизлар осмондаги зот устингизга тош ёғдиришидан хотиржаммисизлар?! Ҳали (азобга гирифтор қилинганларингизда) Менинг огоҳлантиришим қандай эканлигини билиб олажаксизлар!» (Мулк: 17).
Ҳуд сурасидаги Лут қавми ҳақидаги қиссанинг хотимасини ўқиган одам, сопол тошлар азобидан қўрқади. Чунки, Аллоҳ таоло бу азобни Лут қавмигагина хосламади, балки, уни уларнинг фаҳш ишларни ёйиш ва ошкор қилишдаги барча издошларига ваъда қилди. Бу таҳдид, Қиёмат кунигача давом этади:
﴿مُسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَ وَمَا هِيَ مِنَ الظَّالِمِينَ بِبَعِيدٍ﴾
«уларнинг (кофирларнинг) устига Парвардигорингиз даргоҳида белгилаб қўйилган сопол тошларни пайдар-пай ёғдирдик. (Эй Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам), у жойлар бу золимлардан (яъни Макка мушрикларидан) йироқ эмасдир, (яъни, ўша кофирларнинг оқибати нима бўлганини кўриб ибрат олсалар бўлмайдими?!)» (Ҳуд: 83).
Қатода (раҳимаҳуллоҳ): «Аллоҳ таоло бу уммат ичидаги золимларни назарда тутмоқда. Аллоҳ, бу оят нозил бўлганидан сўнгра, биронта золимни ўз кафолатига олмади»– деди.
Аллоҳ таолодан тану жонимизга соғлиқ, дин, дунё ва охиратда эса офият сўраймиз.
Аллоҳим, Сенинг розилигинг билан ғазабингдан, офиятинг билан уқубатингдан, Сендан Сен билан паноҳ сўраймиз! Сенга ҳамд айтиб саноғига ета олмаймиз, Сенга Ўзинг Ўзингга ҳамд айтганингча ҳамду санолар бўлсин!
Ушбу гапларни айтиб, Аллоҳдан мағфират тилайман.
Иккинчи хутба
Аллоҳга кўп, ширин ва муборакли, Роббимиз суйган ва рози бўлганидек ҳамду санолар бўлсин. Мен: «Ягона шериксиз Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқлиги, Муҳаммад ибн Абдуллоҳ Унинг бандаси ва расули эканига» гувоҳлик бераман. Аллоҳ таоло Пайғамбаримизга, Унинг оиласи, асҳоблари ва уларнинг ҳидоятидан Қиёмат кунигача айрилмайдиган издошларига салавот, салом ва баракотлар йўлласин!
Сўнг ...
(Ҳой одамлар), Аллоҳдан тақво қилиб, Унгагина итоат этинглар:
﴿وَقَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ وَاتَّقُوا اللهَ وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ مُلَاقُوهُ وَبَشِّرِ المُؤْمِنِينَ﴾
«ва ўзингиз учун яхши амаллар тақдим қилинг! Аллоҳдан қўрқингиз ва билингизким, сизлар Унга рўбарў бўлгувчисиз. (Эй Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам) иймонли кишиларга (жаннат) хушхабарини етказинг!» (Бақара: 223).
Ҳой одамлар, вулқонлар ҳам сопол тошларнинг бир тури бўлиб, Аллоҳнинг лашкарларидан биридир. Улар Аллоҳнинг амри билан ҳаракатга келиб, Аллоҳ ўз тақдири билан белгилаб қўйган одамларни ҳалок қилади. Вулқонлар ўзларининг даҳшатли товушлари билан яқин атрофда яшайдиган халқларнинг юрагини ёради, оловли куллар ва қояларни атрофларга сочиб, улар аҳоли яшайдиган жойларни бутунлай қоплаб олади. Отилиб чиққан лавалар оққани сайин, қаршисига келган барча жонли ва жонсиз нарсаларни ёндириб, экинзорларни вайрон қилиб, чор атрофни куллари билан қоплайди, сувларни буғлаштириб, чиққан газлари Аллоҳнинг амри билан етиб борган одамни заҳарлаб ўлдиради.
Тарихдаги энг даҳшатли вулқонлардан бири, бундан бир неча юзлаб йиллар илгари Италиянинг Помпей шаҳрини йўқ қилган Везувий вулқонидир. Помпейликлар ўша пайтлари фаҳш ва мункар ишларни ошкор қилишлари ва бесоқолбозликлари билан машҳур эдилар. Уларнинг бошига ҳам Лут қавмининг бошига келган балолар ёғилди. Унутманг, Роббингиз бировга зулм қилмайди! Осоршунослар (археологлар) ўша ерда машъум вулқон сабабли тошларга айланиб кетган ва турли ҳолатда ётган оилаларни топдилар!!
Ҳозирги кунимизда фаҳш ишлар ўзининг «чўққиси»га етди. Уларнинг хабари ёйинланмоқда. Уни қилиш учун бузғунчи матбуот орқали рағбатлантириш ва уни қилиш билан фахрланиш турлари ёритиб борилмоқда. Фаҳшни қилишга журъат шу даражага етиб бордики, фаҳш ишлар билан шуғулланадиган эркак ва жувонлар ўзларининг зино, мастурбация, лесбиянлик ва бесоқолбозликларини қисса ва ҳикояларда ёзиб ёки тасвирга туширганлари боис ҳурмат ва мукофотларга лойиқ кўрилмоқдалар!!
Қуръондаги Лут қавмига юборилган азоб оятини ўқиб, давомида:
﴿وَمَا هِيَ مِنَ الظَّالِمِينَ بِبَعِيدٍ﴾
«(Эй Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам), у жойлар бу золимлардан (яъни Макка мушрикларидан) йироқ эмасдир, (яъни, ўша кофирларнинг оқибати нима бўлганини кўриб ибрат олсалар бўлмайдими?!)» (Ҳуд: 83) деб тугаллаганини кўриб, сўнгра, одамлар ўртасида фисқу фужур, зино ва бесоқолбозликни қандай ёймоқдалар?! Оқил инсонлар қаерда?! Улар Аллоҳ таолонинг золимларга ваъда қилган азобидан қўрқмайдиларми?! Улар бошларига ўтмишдаги халқлар бошига келган азоблар келишидан қўрқмайдиларми?!
Биз Аллоҳнинг лашкарларидан кичик бирини Исландияда ҳаракатланганини кўрдик. У, Европадаги ҳаво йўлларини фалаж қилди. Европа иқтисоди ва у иқтисод билан муомалада бўлган барчага зиён келтирди. Ҳаво йўлларининг минглаб сафарлари, вулқоннинг фақатгина буғи ва тутунлари боис бекор қилинди. Унинг куллари Европа тупроқларини қоплаганида нима бўлади?! Одамлар бошига тоғлар, уйлар ёки машиналар катталигидаги тошларни улоқтирса қандай фожеалар рўй бериши мумкин эди?! Ҳолбуки, бундай фожеа илгари содир бўлган эди–ку!
Кичкина вулқоннинг буғлари Европани шол қилди! Европага кетаётган ва Европадан қайтаётган йўловчиларнинг йўлларини тўсди. Европага катта модидй зарар етказди. Чунки улар Аллоҳнинг қудратига тажовуз қилишган ва: «Буюк кучлар коинотдаги катта ҳодисалар олдида тўсиқ бўла олади!»– деб гумон қилишган эди. Аллоҳ таолодан Аллоҳдан бошқасига қул бўлиш, Аллоҳга қарши журъатли бўлиш ва Аллоҳнинг азобини камситишдан сиғинамиз!
Инсонлар куч ва қудратлари нақадар юксалмасин, маданият ва тараққиётлари қайси босқичда бўлмасин, кучсиз ва бечорадирлар! Уларнинг Аллоҳнинг амрини бекор қилиш, азобини қайтариш ёки азобидан қочишга кучлари етмайди! Ҳатто улар, азоб қачон келиши ва қачон жазоланишларини ҳам билмайдилар. Уларнинг Аллоҳдан қутулиб, нажот топадиган ягона жойлари бор. У ҳам бўлса – Аллоҳдир!
﴿إِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ لَوَاقِعٌ • مَا لَهُ مِنْ دَافِعٍ﴾
«Парвардигорингизнинг азоби шак-шубҳасиз воқеъ бўлгувчидир! 8. Унинг учун бирон дафъ қилгувчи — тўсиқ йўқдир» (Тур: 7, 8);
﴿سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ * لِلْكَافِرينَ لَيْسَ لَهُ دَافِعٌ * مِنَ الله ذِي المَعَارِجِ﴾
«Бир сўрагувчи кимса (осмонларнинг барча) поғоналари — қаватлари соҳиби бўлмиш Аллоҳ томонидан кофирларга тушгувчи, биров қайтара олмайдиган азобни (ўз устига тушишини) сўради.
И з о ҳ. Бу оятлар мушриклардан Назр ибн Хорис ҳақида нозил бўлган. Пайғамбар алайҳис-салом кофирлар учун тайёрлаб қўйилган Аллоҳ таолонинг азоби бор эканлигини билдириб, уларни огоҳлантирганларида Назр туриб: «Эй Худо, агар мана шу (Қуръон) Сенинг даргоҳингдан келган ҳақиқат бўлса, устимизга самодан тош ёғдиргин, ёки бизларга аламли азоб келтиргин», дейди. Мана шу тилакнинг ўзидан Назр ва у кабиларнинг ким эканликлари маълумдир. Чунки улар Ҳақ йўлга юришни истаган кишилар бўлганларида: «Эй Худо, агар мана шу Қуръон Сенинг даргоҳингдан келган ҳақиқат бўлса, бизларни ҳам унинг йўлига ҳидоят қилгин», деган бўлур эдилар» (Маъориж: 3).
Ҳой мўъминлар, бошингизга сизлардан аввалги халқлар бошига келагна балолар келишидан илгари роббингиз бўлган Аллоҳга тавба қилингиз! Бошқалардан ибрат олингиз! Ҳаётингиздаги неъмат, хотиржамлик ва фаровонлик билан алданмангиз! Чунки Аллоҳ Ўз ишини ғолиб қилиб, азоби бандаларни паришон айлайди:
﴿وَيَسْتَعْجِلُونَكَ بِالعَذَابِ وَلَوْلَا أَجَلٌ مُسَمًّى لَجَاءَهُمُ العَذَابُ وَلَيَأْتِيَنَّهُمْ بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ • يَسْتَعْجِلُونَكَ بِالعَذَابِ وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌ بِالكَافِرِينَ﴾
«Улар сиздан азобни тезлатишни талаб қилурлар. Агар белгиланган муддат (яъни қиёмат куни) бўлмаса эди, албатта уларга (дарҳол) азоб келган бўлур эди. Шак-шубҳасиз (азоб) уларга ўзлари сезмаган ҳолларида тўсатдан келур. Улар сиздан азобни тезлатишни талаб қилурлар. Албатта жаҳаннам кофирларни ўраб олгувчидир» (Анкабут: 54).
Пайғамбарингиз Муҳаммад ибн Абдуллоҳга салавоту саломлар йўллангиз ...
|
